Op 10-7-2026 schonken de heren Hoekstra en Faber zes terpaardebriefjes en een kwitantie aan het Kennis- en Informatiecentrum Terp Hegebeintum (zie foto). Deze documenten geven veel informatie over hoe de verkoop van terpaarde verliep. De terpaardebriefjes zijn kwitanties voor de verkoop van terpgrond uit een bepaalde terp.
Op de briefjes staat van welke terp hoeveel ton terpaarde werd verkocht, hoeveel de aarde per ton kostte, wie de schipper was die de aarde vervoerde en wie de terpbaas was die de aarde verkocht. Dit was in alle gevallen K(eimpe) Reitsma. De kwitantie in het midden is voor terpaarde geleverd aan de Hervormde (nu) PKN kerk in Hurdegaryp. Vermoedelijk was Keimpe Reitsma ook hier de verkoper.
De vondst is bijzonder, vertelt voorzitter Jelle Arjaans: “De hele administratie van terpafgraving moet er geweest zijn, maar daar is niets van bewaard. Zo gaat dat vaker met oud papier, als je er geen waarde aan hecht, gooi je het weg.”
Het zijn drie briefjes voor terpaarde van de Burmania-terp van Ferwert die gedateerd zijn op 11 oktober 1932 en 22 en 25 maart 1933. De andere drie van de terp van Koarnjum gaan om leveringen in de Eerste Wereldoorlog in 1914.
De briefjes zijn een aanvulling op de bestaande expositie van het kennis- en informatiecentrum.
Toen Henk Hoekstra een boek schreef over de Hervormde kerk van Hurdegaryp kreeg hij het archief van de kerk. Dat archief mocht hij wel weggooien, werd er gezegd, maar dat deed Hoekstra niet.
In dat archief vond Hoekstra een aantal terpbriefjes. “Ik las in de krant over terpbriefjes, dat ze die zochten, want ze misten een schakeltje in het geheel. En laat ik nu die briefjes thuis hebben, ik dacht: die briefjes moeten naar Hegebeintum, die horen daar thuis.”
Hoekstra vertelt dat de kerk van Hurdegaryp (Hardegarijp) veel grond in bezit had, maar dat de grond in die omgeving vaak arm was. Hij zegt: “Afgegraven voor turf, dus dan blijft er wat zanderige grond over. Om dat vruchtbaar te krijgen, werd er terpgrond naartoe gebracht. Skûtsjeschippers voeren heen en weer met zo’n 30 ton en zo werd er een hele mooie laag vruchtbare grond over die arme grond gelegd.” Op die manier werd het land een stuk waardevoller, ook voor de kerken. De kwitantie in het midden van de foto getuigt van de aankoop van terpaarde door de Hervormde kerk van Hurdegaryp. Lees en beluister dit item van Omrop Fryslân: https://www.omropfryslan.nl/nl/nieuws/18605095/bijzondere-schenking-voor-collectie-terp-hegebeintum
